Şahları Da Vururlar - 1980

1951 yılında Çarşamba’da doğan Ferhan Şensoy; Galatasaray Lisesi, Çarşamba Lisesi, Güzel Sanatlar Akademisi ve Fransa’daki Ecole Supérieure d’Art Dramatique eğitimleriyle şekillenen tiyatro yolculuğunu, dünya çapında deneyim kazandığı Magic Circus topluluğuyla zenginleştirdi. Avrupa turnesi ve Kanada döneminde sahneye koyduğu Fransızca oyunlar, onun tiyatro dilini uluslararası bir yapıya taşıdı.

1975’te Türkiye’ye dönen Şensoy, çeşitli tiyatrolarda oyunculuk yaptı, iki büyük Anadolu turnesi gerçekleştirdi ve 1980 yılında Türk tiyatrosunun en özgün topluluklarından Ortaoyuncular’ı kurdu. İlk kitabı Kazancı Yokuşu 1978’de yayımlandı.
Yazarın sahnelenen sekizinci oyunu olan Şahları Da Vururlar, özellikle Ömer Hayyam karakteriyle Türk sahne tarihinde unutulmaz bir yer edindi.

7 Mart 1980’den günümüze kadar sahnelenen oyun, Ortaoyuncular geleneğinin temel taşlarından biridir. Oyuna emek veren “Zahmet-i keşân Ortaoyuncular” kadrosunda Ayla Aslancan, Zeynep Tedü, Halit Akçatepe, Ulvi Alacakaptan, Tarık Papuçcuoğlu, Ajlan Aktuğ, Fethi Çeviker, Sevil Çeviker, Zafer Diper, Ekrem Erkek, Yusuf Özel, Fuat Güner, Özkan Uğur, Nejat Yavaşoğulları, Derya Yener, Adnan Şensoy, Baykal Kent, Hikmet Karagöz, Erbil Çeviker, Rasim Öztekin ve Deniz Özen gibi Türk tiyatrosunun değerli isimleri yer aldı.

Bu geniş kadro, oyunu yalnızca bir sahne eseri olmanın ötesine taşıyarak Türk tiyatro tarihi, politik tiyatro ve hiciv geleneği açısından bir referans noktasına dönüştürdü.

Şahları Da Vururlar, isim benzerliği yüzünden Savak'la başı derde giren sıradan bir vatandaş olan Ömer Hayyam’ın yanlışlıkla hapse atılmasıyla başlar. Bu yanlışlık, seyirciyi 1940’ların İran’ı, Şah Rıza Pehlevi dönemi, Orta Doğu siyaseti ve otoriter yönetim eleştirileri üzerine kurulu hiciv dolu bir yolculuğa çıkarır.

Oyunda İran’daki siyasi baskı ortamı, şah yönetiminin halktan kopukluğu, saray içi entrikalar ve güç kavgaları, yükselen toplumsal huzursuzluk, halkın ekonomik sıkıntıları ve isyanın ayak sesleri mizahi ve eleştirel bir tiyatro diliyle anlatılır.

Dünya basınında geniş yer bulan saray hayatı, şah dönemi politikaları, doğu-batı çatışması, batılılaşma tartışmaları, oyunun merkezinde ele alınan ana temalardır.

Şahları Da Vururlar, “Batılılaşma nedir, ne değildir?” sorusunu ele alarak hem tarihsel hem güncel politik göndermeler yapar. Ömer Hayyam’ın darağacına giden süreci, kimilerinin gözünde onu “kahraman”a dönüştürse de aslında kazananı olmayan çatışmaların ve yanlış kararların gölgesinde şekillenen dramatik bir tablo sunar.

Ortaoyuncular'ın 40. yılında; 14 Mart 2020'de ŞAHLARI DA VURURLAR yeniden sahnelenecekken önce pandemi sebebiyle ertelenmiş sonra Levent Ünsal’ın vefatıyla sahnelenememiştir.